Het verschil tussen een kever en een tor, en een beestje.

Momenteel ben ik bezig met het op- en samenstellen van mijn korteverhalendebut ‘G.C. Grim’s Beestenbundeltje’. De thematiek van dit boek draait volledig om (de vermenselijking van) dieren en zorgt er geregeld voor dat ik tijdens het schrijven tegen interessante feitjes of onjuiste aannames aanloop…


Je zou zeggen dat er aardig wat verschil tussen een kever en een tor moet bestaan. De één heet immers kever (zoals dit het geval is bij meikevers en mestkevers) en de ander wordt ook wel tor genoemd (zoals watertorren of boktorren). Niets is echter minder waar. Sterker nog: er is zowaar geen enkel verschil. ‘Kever’ en ‘tor’ zijn benamingen voor precies dezelfde insectensoort – kevers – die uitsluitend door historische taalinvloeden van elkaar afwijken.

De toevoegingen ‘-tor’ of ‘-kever’ zijn wat dat betreft net zo arbitrair als de typeringen lieveheersbeestje, vliegend hert of glimworm: het gaat hier puur om kevertitels met een veelal onduidelijke etymologische ontstaansgeschiedenis. De achtervoegsels zelf (‘-tor’, ‘-kever’, ‘-beestje’) hebben eigenlijk geen weerslag op karakteristieke verschillen. Alleen in het geval van ‘-hert’ en ‘-worm’ kunnen we zeggen dat de naamgeving duidelijk gebaseerd is op een letterlijke, fysieke eigenschap.

Om tot deze conclusie te komen, kon ik mij overigens slechts baseren op enkele soms erg inaccurate en vooral schaarse bronnen:

“Een tor is een kever en een kever is een tor.” en “Tor is korter.”
Goeievraag.nl

“Hoewel de algemene benamingen ‘kevers’ en ‘torren’ door elkaar kunnen worden gebruikt, is dat voor individuele soorten niet het geval. Zo spreken we van meeltor en zandloopkever, en niet van meelkever en zandlooptor. Evenzo zeggen we boktor (maar in het Duits ‘Bockkäfer’) en meikever, spinnende watertor en penseelkever. De benamingen zijn vaak historisch zo gegroeid.”
Natuurinformatie.nl

“Een tor is een soort kever, maar een kever hoeft niet perse een tor te zijn.”
Forum.fok.nl

“Over de herkomst van de oorspronkelijke naam ‘kever’ bestaat onduidelijkheid.”
Wikipedia.nl

4 Comments

  1. Leuk artikel! Na een weekendje kamperen in het bos, kwam deze vraag op. Zoek nog steeds op internet naar de geweldig grote kevers die ik zag op de grond bij de toiletten. Hoef nu niet specifiek meer op zoek naar een kever of tor ;-) …

    Beantwoorden

  2. Misschien is men sommige kevers torren gaan noemen vanwege het geluid van hun vlucht.
    Het WNT noemt als oudste betekenis van het woord “tor” namelijk: “Mogelijk van klanknabootsenden oorsprong met de bet. van ”iets dat snort” en verwant met mnd. turren ”surrend fliegen” (schiller u. lübben), sleesw.-holst. turren ”gurren von Turteltauben” (mensing); verg. elzass. zurre ”alles was schnurrt, auch: böses Weib” (martin u. lienhart), pruis. turre ”älteres, widerspenstiges Frauenzimmer” (frischbier), nd. turre, durre ”wütende Glucke, zänkisches Weib” (böning), beiersch zurr(en) ”Misteldrossel”, Turdus v. viscivorus (schmeller), westf. tûrflaige ”brummfliege” (woeste). Herkomst uit tortwevel (zie ald.) is onzeker, ofschoon de oudste bet. -associatie wel die met ”drek” schijnt te zijn. — Inz. in gebruik in het gebied benoorden de groote rivieren.

    Beantwoorden

  3. De herkomst van het woord “tor” volgens het WNT bevat misschien een aanwijzing waarom sommige kevers “torren” genoemd werden.
    “Tor: Mogelijk van klanknabootsenden oorsprong met de bet. van ”iets dat snort” en verwant met mnd. turren ”surrend fliegen” (schiller u. lübben), sleesw.-holst. turren ”gurren von Turteltauben” (mensing); verg. elzass. zurre ”alles was schnurrt, auch: böses Weib” (martin u. lienhart), pruis. turre ”älteres, widerspenstiges Frauenzimmer” (frischbier), nd. turre, durre ”wütende Glucke, zänkisches Weib” (böning), beiersch zurr(en) ”Misteldrossel”, Turdus v. viscivorus (schmeller), westf. tûrflaige ”brummfliege” (woeste). Herkomst uit tortwevel (zie ald.) is onzeker, ofschoon de oudste bet. -associatie wel die met ”drek” schijnt te zijn. — Inz. in gebruik in het gebied benoorden de groote rivieren.”

    Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *